Category Archives: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Η «ανάγκη αναθεώρησης» δεσμεύει

Λίνα Παπαδοπούλου, Aναπλ. Kαθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ.

Το ζήτημα που απασχόλησε εκτενώς χθες την Ολομέλεια της Βουλής είναι το κατά πόσον η απόφαση της παρούσας σύνθεσης δεσμεύει τις αποφάσεις της επόμενης, κατ’ εξοχήν αναθεωρητικής, Βουλής, και ειδικότερα αν η τελευταία δεσμεύεται από την «κατεύθυνση» που αποφασίζει η παρούσα. Πράγματι, θα ήταν περιττή η απόφαση της προτείνουσας Βουλής σχετικά με την «ανάγκη της… Read More: Η «ανάγκη αναθεώρησης» δεσμεύει »

Με αφορμή ένα βιβλίο για την αξιοκρατία στην Ελλάδα του σήμερα

Παναγιώτης Γκλαβίνης, Αν. Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Με εντυπωσίασε το βιβλίο του Απόστολου Παπατόλια, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Παπαζήση με τίτλο «Η Αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα. Θεωρητικές καταβολές, συνταγματική θεμελίωση και θεσμική πρακτική». Αυτό καθαυτό, κατ’ αρχάς, είναι ένα έργο εντυπωσιακό, γιατί πραγματεύεται τόσο εξαντλητικά και σε τέτοιο βάθος ένα θέμα, που κάποιος μη μυημένος όπως ο υπογράφων… Read More: Με αφορμή ένα βιβλίο για την αξιοκρατία στην Ελλάδα του… »

Δίκαιο και δημόσιο συμφέρον στον «Σιντ» (“Le Cid”) του P. Corneille: Μια δημοσιολογική ανάγνωση της τραγικωμωδίας

Παναγιώτης Γαλάνης, Νομικός (LL.M.), Υπ. Δρ. Τομέα Δημοσίου Δικαίου Νομικής ΕΚΠΑ

Αν το Δημόσιο Δίκαιο όπως το γνωρίζουμε σήμερα διαθέτει στο οπλοστάσιό του έννοιες-κλειδιά όπως το δημόσιο συμφέρον για τους (θεμιτούς) περιορισμούς των ατομικών δικαιώματων λ.χ., παλιότερα και σε άλλες χώρες αυτό το ίδιο δεν διέθετε την εννοιολογική αυτάρκεια όπως σήμερα την εκλαμβάνουμε. Πολλώ μάλλον όταν μιλάμε και για την ακτινοβολία του Δικαίου σε έργα τέχνης ή, ορθότερα, την αμφοτερόπλευρη επίδραση Δικαίου και Τέχνης σε δεδομένο τόπο, χρόνο και πρόσωπα. Ένα έξοχο παράδειγμα όπου διαγράφεται εναργώς μια πρώιμη έννοια δημοσίου συμφέροντος, ευρισκόμενη σε ευθεία αντίθεση με τη σημερινή διάστασή του, την σαφώς οριοθετημένη, αλλά όχι πάντα αξιολογικά ουδέτερη και την ερμηνευτική «διαπλασιμότητα» του, ανευρίσκεται στο εξαίσιο θεατρικό γαλλικό έργο Le Cid του P. Corneille, το οποίο συνεχίζει και σήμερα να συναρπάζει κοινό και μελετητές για την πληθώρα των μηνυμάτων και των πιθανών αναγνώσεών του.

To ΔΕΕ, το BVerfG και ο κ. Βαρουφάκης. Τι σημαίνει η απόφαση Weiss για την ελληνική διαπραγματευτική στρατηγική του 2015

Μιχάλης Ιωαννίδης, Senior research fellow, Ινστιτούτο Max Planck Συγκριτικού Δημοσίου και Διεθνούς Δικαίου, Χαϊδελβέργη

Πολύ σπάνια δικαστήρια έρχονται αντιμέτωπα με υπόθεσεις αξίας δυο τρισεκατομμυρίων ευρώ. Στις 11 Δεκεμβρίου 2018, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) είχε μια τέτοια σπάνια ευκαιρία με αφορμή την υπόθεση Weiss.[1] Aντικείμενο της Weiss ήταν το πρόγραμμα PSPP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), στη βάση του οποίου το Ευρωσύστημα αγοράζει δημόσια ομόλογα προκειμένου να αυξήσει… Read More: To ΔΕΕ, το BVerfG και ο κ. Βαρουφάκης. Τι σημαίνει… »

Η συναινετική καταδολίευση της αναθεωρητικής διαδικασίας και η αντιμετώπιση του Συντάγματος σαν έναν κοινό νόμο

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Ξαναδιαβάζοντας το άρθρο αυτό (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 29/05/2006) κατέληξα στο συμπέρασμα ότι στο τόπο μας φαίνεται ότι όλα αλλάζουν ή μιλάμε για  αλλαγή των πάντων και όμως κατά βάθος όλα τα ίδια μένουν. Δώδεκα χρόνια μετά ,από τότε που γράφτηκε, και δεν έχει χάσει νομίζω πολλά από την επικαιρότητά του σήμερα.     Ας μιλήσουμε και… Read More: Η συναινετική καταδολίευση της αναθεωρητικής διαδικασίας και η αντιμετώπιση του… »

Το δικαίωμα ακρόασης στη δίκη του απολυμένου από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 αρεοπαγίτη Αντωνίου Φλώρου στο Συμβούλιο της Επικρατείας: Μία ερμηνευτική προσέγγιση της ΟλΣτΕ 503/1969 υπό το φως των απόρρητων μειοψηφιών.

Θεοδώρα Ντάλλη, Δικηγόρος στον Α.Π., ΜΔΕ στο δημόσιο δίκαιο στις Νομικές Σχολές Πανεπιστημίων Αθηνών και Μπορντώ, Υπ. Δ.Ν.

Η μελέτη προσεγγίζει την απορριπτική απόφαση  του Συμβουλίου της Επικρατείας στην υπόθεση του απολυμένου από τη δικτατορία των συνταγματαρχών αρεοπαγίτη Αντωνίου Φλώρου (ΟλΣτΕ 503/1969), σε σχέση με το δικαίωμα ακρόασης, υπό το φως των μειοψηφιών που καταγράφονται επί του συγκεκριμένου θέματος στα απόρρητα Πρακτικά Διασκέψεως της 28ης Φεβρουαρίου και 1ης Μαρτίου 1969 (ΟλΣτΕ 503/12.3.1969) και… Read More: Το δικαίωμα ακρόασης στη δίκη του απολυμένου από τη δικτατορία… »

Οι απολύσεις των δικαστικών λειτουργών από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 και οι δίκες στο Συμβούλιο της Επικρατείας το 1969: Οι δικαστικές αποφάσεις και οι μειοψηφίες.

Θεοδώρα Ντάλλη, Δικηγόρος στον Α.Π., ΜΔΕ στο δημόσιο δίκαιο στις Νομικές Σχολές Πανεπιστημίων Αθηνών και Μπορντώ, Υπ. Δ.Ν.

Η γράφουσα επιχειρεί μία νέα ερμηνευτική προσέγγιση των ιστορικών δικών των απολυμένων από τη δικτατορία των συνταγματαρχών δικαστών στο ΣτΕ το 1969, υπό το φως των σχετικών αδημοσίευτων και απόρρητων Πρακτικών Διασκέψεως, που αποκαλύπτει η έρευνά της. Η γράφουσα, αφού παρουσιάζει το «θεσμικό οικοδόμημα» της δικτατορίας για την «εξυγίανση» της δικαιοσύνης, ανατρέχει στις μειοψηφούσες απόψεις των συμβούλων ΣτΕ, όπως αυτές καταγράφονται στα σχετικά απόρρητα Πρακτικά Διασκέψεως της 28ης Φεβρουαρίου και 1ης Μαρτίου 1969 (ΟλΣτΕ 503/1969- υπόθεση Αντωνίου Φλώρου), της 20ης και 21ης Ιουνίου 1969 (ΟλΣτΕ 1811-1831-υποθέσεις είκοσι ενός δικαστών) και της 4ης και 5ης Μαρτίου 1969 (ΟλΣτΕ 504/1969-υπόθεση Παναγιώτη Ψαλιδάκη) για να ερμηνεύσει τη στροφή της νομολογίας του ΣτΕ στις ιστορικές αυτές δίκες.

Ψήφος εμπιστοσύνης και βουλευτική κινητικότητα

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Στην ομιλία του το βράδυ της Τετάρτης στη Βουλή ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε δύο κρίσιμα συνταγματικά ζητήματα, πάνω στα οποία αξίζει να γίνει μια περαιτέρω συζήτηση. Το πρώτο ζήτημα είναι εάν η Κυβέρνηση ήταν ή όχι υποχρεωμένη να ζητήσει την εμπιστοσύνη της Βουλής μετά τη διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την άποψη, που… Read More: Ψήφος εμπιστοσύνης και βουλευτική κινητικότητα »

Η μίνι αναθεώρηση του 2008 και τα διδάγματά της

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

«Ματαιοπονούν ή παραπλανούν την κοινή γνώμη όσοι πολιτικοί ισχυρίζονται ότι θα διορθωθούν τα κακώς κείμενα του πολιτικού μας συστήματος ή οι δυσπραγίες της διοίκησης και της δικαιοσύνης με μια νέα συνταγματική αναθεώρηση. Δεν φταίει το Σύνταγμα –γι΄αυτό και δεν  διορθώνονται με το Σύνταγμα- αλλά ούτε και το Πολίτευμα  για ‘τα σκάνδαλα’ και τη ‘διαφθορά’, για… Read More: Η μίνι αναθεώρηση του 2008 και τα διδάγματά της »

Δυνατή η ταχύτερη αναθεώρηση του άρθρου 16

Πέτρος Ι. Παραρά, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Eπίτιμος Aντιπρόεδρος του ΣτΕ

Η πρόταση της κυβέρνησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος δεν περιλαμβάνει και το άρθρο 16. Σύμφωνα δε με την παρ. 6 του άρθρου 110: «Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει μία πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης». Ετσι, ο ΣΥΡΙΖΑ απομακρύνει τεχνηέντως τη σχετική συζήτηση, αφού η επόμενη αναθεώρηση μπορεί να ολοκληρωθεί, κατά την… Read More: Δυνατή η ταχύτερη αναθεώρηση του άρθρου 16 »

Η τύχη της αναθεώρησης

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Υπό το ισχύον αναθεωρητικό σύστημα, το οποίο προβλέπει τη σύμπραξη  δύο διαδοχικών Βουλών στην αναθεωρητική διαδικασία, η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση, εκτός εάν είναι μικρή και ασήμαντη, χωρίς κρίσιμο πολιτικό διακύβευμα. Και τούτο, ανεξάρτητα αν γίνει δεκτή η γραμματική ερμηνεία του άρθρου 110 Συντ., σύμφωνα με την οποία στην πρώτη Βουλή… Read More: Η τύχη της αναθεώρησης »

Η χαμένη ευκαιρία της αναθεώρησης

Αντώνης Μανιτάκης, Oμότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Υποστηρίζεται από συνταγματολόγους και πολιτικούς ότι δεν θα πρέπει να πάει χαμένη η αναθεωρητική διαδικασία του Συντάγματος, που μόλις ξεκίνησε. Δεν πρέπει, λένε, να χαθεί και αυτή η ευκαιρία αναθεώρησης, που τόσο την έχει ανάγκη ο τόπος. Αξίζει τον κόπο να γίνει, ακόμη και αν πραγματοποιηθεί μια «μίνι αναθεώρηση» και επικεντρωθεί σε ελάχιστα άρθρα, για… Read More: Η χαμένη ευκαιρία της αναθεώρησης »

Συμβολή στην ερμηνεία του άρθρου 9 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας

Σπύρος Δημητρίου, Δικηγόρος, ΜΔΕ

Η μελέτη αυτή αποτελεί μία αναλυτική ερμηνεία του άρθρου 9 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, που φέρει τον τίτλο «Ερμηνευτικές εγκύκλιοι και οδηγίες». Ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο σε αυτή. Εντοπίζει παθογένειες του φορολογικού συστήματος, θέτει ερωτήματα και προβληματισμούς και καταλήγει σε προτάσεις. Αφορμή για τη συγγραφή της αποτέλεσε η πρακτική ενασχόληση με το πεδίο που ρυθμίζει… Read More: Συμβολή στην ερμηνεία του άρθρου 9 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας »

Στρεβλώσεις & ελλείμματα στην προσωρινή δικαστική προστασία: Η πρόδηλη βασιμότητα του κύριου ενδίκου βοηθήματος ως λόγος αναστολής σε περιβάλλον διαρκών νομοθετικών μεταβολών

Ηλίας Κουβαράς, Πρωτοδίκης Δ.Δ., Δ.Ν.

Η προσωρινή προστασία ανέκαθεν αποτελούσε πεδίο πραγματισμού για τη δικαστική πρακτική. Ο συγγραφέας στη μελέτη αυτή προτείνει μία ελαστικότερη ερμηνεία της έννοιας της πρόδηλης βασιμότητας σε περιπτώσεις μη υφιστάμενης νομολογίας στις οποίες η χορήγηση αναστολής δεν μπορεί να θεμελιωθεί στην ύπαρξη ανεπανόρθωτης βλάβης, προκειμένου κατηγορίες διαδίκων να μην στερούνται, για καθαρά συγκυριακούς λόγους, προσωρινής δικαστικής… Read More: Στρεβλώσεις & ελλείμματα στην προσωρινή δικαστική προστασία: Η πρόδηλη βασιμότητα… »