Category Archives: Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο υπερκομματικός ρόλος του ΠτΔ και η αλλαγή του τρόπου εκλογής του από τη Βουλή με απλή πλειοψηφία

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Στο άρθρο, που γράφτηκε το 2006, επικρίνεται η πρόταση αναθεώρησης της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας με απλή πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, προκειμένου να αποφεύγεται η αναγκαστική προσφυγή στις κάλπες στην περίπτωση μη επίτευξης πλειοψηφίας των 2/3. Η ενδεχόμενη αποδοχή της πρότασης θα οδηγήσει σε ταύτιση της προεδρικής πλειοψηφίας με την κοινοβουλευτική και… Read More »

Η Αναθεώρηση των μειωμένων προσδοκιών

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αυτό που παρακολουθήσαμε να διαδραματίζεται στην πρώτη από τις δύο προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την συνταγματική αναθεώρηση, δεν ήταν τίποτε άλλο από το χρονικό μιας προεξαγγελθείσας αποτυχίας. Το όλο εγχείρημα ξεκίνησε με λάθος τρόπο, εξελίχθηκε σε λάθος κατεύθυνση και κατέληξε σε φτωχά αποτελέσματα, τα οποία πλέον ελάχιστες πιθανότητες έχουν να βελτιωθούν στην επόμενη (αναθεωρητική) Βουλή.… Read More »

Αναθεωρητική Βουλή και λαϊκή κυριαρχία

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Κατά τη παρεμπίπτουσα συζήτηση στη Βουλή για το νόημα του άρθρου 110 Συντ. επαληθεύθηκε η νομική ματαιότητα οποιουδήποτε περιορισμού της εξουσίας της Αναθεωρητικής Βουλής ως προς τον προσδιορισμό του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων. Όλοι οι αγορητές της αντιπολίτευσης, αλλά και ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης της Κυβέρνησης, κ. Σταύρος Κοντονής, στην εμπεριστατωμένη τοποθέτησή του το βράδυ… Read More »

Αναγκαία αποσύνδεση

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ.

Το ισχύον άρθρο 32 του Συντάγματος «απειλεί» με πρόωρη διάλυση της Βουλής στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Η διάταξη αυτή αποσκοπούσε, κατά την αρχική αντίληψη του συντακτικού νομοθέτη του 1975, στο να ωθήσει τις πολιτικές δυνάμεις στην εκλογή προσώπων με την ευρύτερη… Read More »

Η «ανάγκη αναθεώρησης» δεσμεύει

Λίνα Παπαδοπούλου, Aναπλ. Kαθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ.

Το ζήτημα που απασχόλησε εκτενώς χθες την Ολομέλεια της Βουλής είναι το κατά πόσον η απόφαση της παρούσας σύνθεσης δεσμεύει τις αποφάσεις της επόμενης, κατ’ εξοχήν αναθεωρητικής, Βουλής, και ειδικότερα αν η τελευταία δεσμεύεται από την «κατεύθυνση» που αποφασίζει η παρούσα. Πράγματι, θα ήταν περιττή η απόφαση της προτείνουσας Βουλής σχετικά με την «ανάγκη της… Read More »

Η προβλεψιμότητα της συνταγματικής αναθεώρησης

Κωνσταντίνος Θ. Γιαννακόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Μετά την αναγνώριση από την Ελλάδα, στις 20 Νοεμβρίου 1985, του δικαιώματος ατομικής προσφυγής, η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) επικαθόρισε σταδιακά, και στη Χώρα μας, την ερμηνεία όλων των εθνικών κανόνων δικαίου, ακόμη και των συνταγματικών. Στο πλαίσιο της παραπάνω νομολογίας, γίνεται δεκτό ότι το Κράτος Δικαίου επιβάλλει, εκτός των… Read More »

Τα όρια της Αναθεωρητικής Βουλής – Η επικίνδυνη πολιτική «εργαλειοποίηση» μιας ενδιαφέρουσας θεωρητικής συζήτησης

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μέσα στην ερχόμενη βδομάδα θα διεξαχθεί η πρώτη συζήτηση στην Ολομέλεια για τον καθορισμό των αναθεωρητέων διατάξεων, με βάση την σχετική πρόταση της Επιτροπής Αναθεώρησης. Η πρόταση αυτή επιβεβαιώνει τελικά τις προβλέψεις ότι το όλο εγχείρημα ήταν εξ αρχής υπονομευμένο, όχι μόνον διότι εντασσόταν σε ένα διχαστικό κλίμα, που δεν ευνοούσε ευρύτερες συναινέσεις και συγκλίσεις,… Read More »

Η συναινετική καταδολίευση της αναθεωρητικής διαδικασίας και η αντιμετώπιση του Συντάγματος σαν έναν κοινό νόμο

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Ξαναδιαβάζοντας το άρθρο αυτό (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 29/05/2006) κατέληξα στο συμπέρασμα ότι στο τόπο μας φαίνεται ότι όλα αλλάζουν ή μιλάμε για  αλλαγή των πάντων και όμως κατά βάθος όλα τα ίδια μένουν. Δώδεκα χρόνια μετά ,από τότε που γράφτηκε, και δεν έχει χάσει νομίζω πολλά από την επικαιρότητά του σήμερα.     Ας μιλήσουμε και… Read More »

Η ελευθερία της Αναθεωρητικής Βουλής

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Το ζήτημα της κατανομής των αναθεωρητικών αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο διαδοχικών Βουλών που συμπράττουν στην αναθεώρηση του Συντάγματος κατά το άρθρο 110 Συντ., αποτελεί αντικείμενο ενός εν εξελίξει θεωρητικού, νομικού και πολιτικού διαλόγου. Στη μελέτη του αυτή ο Καθηγητής Χαράλαμπος Ανθόπουλος επιχειρεί μια πολύπλευρη συγκριτική, ιστορική και δογματική έρευνα του εριζόμενου αυτού ζητήματος, υπογραμμίζοντας ειδικότερα… Read More »

Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι πολιτικό στοίχημα

Κωνσταντίνου Θ. Γιαννακόπουλου, Αν. Καθηγητή Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Το άρθρο 110 του Συντάγματος, ρυθμίζοντας τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης, απαιτεί συναίνεση που θα παραμείνει σταθερή σε δύο διαδοχικές, ισοδύναμες Βουλές, τόσο ως προς την ανάγκη όσο και ως προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης. Αυτή η απαίτηση δικαιολογεί τη δέσμευση της δεύτερης Βουλής από τις κατευθύνσεις τις οποίες η πρώτη Βουλή ενδέχεται να προσδιορίσει ως… Read More »

Η μίνι αναθεώρηση του 2008 και τα διδάγματά της

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

«Ματαιοπονούν ή παραπλανούν την κοινή γνώμη όσοι πολιτικοί ισχυρίζονται ότι θα διορθωθούν τα κακώς κείμενα του πολιτικού μας συστήματος ή οι δυσπραγίες της διοίκησης και της δικαιοσύνης με μια νέα συνταγματική αναθεώρηση. Δεν φταίει το Σύνταγμα –γι΄αυτό και δεν  διορθώνονται με το Σύνταγμα- αλλά ούτε και το Πολίτευμα  για ‘τα σκάνδαλα’ και τη ‘διαφθορά’, για… Read More »

Η αξιοπρεπής διαβίωση εντός του διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση

Στέλλα Χριστοφορίδου, Υποψήφια διδάκτωρ Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια στο ΑΠΘ

Η έννοια της αξιοπρεπούς διαβίωσης παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια μεγάλη δυναμική. Συγκεκριμένα, η έννοια αυτή έκανε αισθητή την εμφάνισή της στον νομικό διάλογο μόλις λίγα χρόνια πριν, -με την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης- και ήδη, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, προτείνεται και από τα δύο μεγάλα κόμματα η ρητή κατοχύρωσή της στο Σύνταγμα. Όπως προκύπτει… Read More »

Δυνατή η ταχύτερη αναθεώρηση του άρθρου 16

Πέτρος Ι. Παραρά, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Eπίτιμος Aντιπρόεδρος του ΣτΕ

Η πρόταση της κυβέρνησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος δεν περιλαμβάνει και το άρθρο 16. Σύμφωνα δε με την παρ. 6 του άρθρου 110: «Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει μία πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης». Ετσι, ο ΣΥΡΙΖΑ απομακρύνει τεχνηέντως τη σχετική συζήτηση, αφού η επόμενη αναθεώρηση μπορεί να ολοκληρωθεί, κατά την… Read More »

Η τύχη της αναθεώρησης

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Υπό το ισχύον αναθεωρητικό σύστημα, το οποίο προβλέπει τη σύμπραξη  δύο διαδοχικών Βουλών στην αναθεωρητική διαδικασία, η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση, εκτός εάν είναι μικρή και ασήμαντη, χωρίς κρίσιμο πολιτικό διακύβευμα. Και τούτο, ανεξάρτητα αν γίνει δεκτή η γραμματική ερμηνεία του άρθρου 110 Συντ., σύμφωνα με την οποία στην πρώτη Βουλή… Read More »

Η χαμένη ευκαιρία της αναθεώρησης

Αντώνης Μανιτάκης, Oμότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Υποστηρίζεται από συνταγματολόγους και πολιτικούς ότι δεν θα πρέπει να πάει χαμένη η αναθεωρητική διαδικασία του Συντάγματος, που μόλις ξεκίνησε. Δεν πρέπει, λένε, να χαθεί και αυτή η ευκαιρία αναθεώρησης, που τόσο την έχει ανάγκη ο τόπος. Αξίζει τον κόπο να γίνει, ακόμη και αν πραγματοποιηθεί μια «μίνι αναθεώρηση» και επικεντρωθεί σε ελάχιστα άρθρα, για… Read More »